Wyjazd na Morawy.

21.05.2014
Galeria 2016/morawy.jpg

W październiku ubiegłego roku Koleżanki i Koledzy z IPA Uherské Hradiště (Republika Czeska) będąc przejazdem w królewsko - cesarskim Krakowie zwiedzili Wawel oraz niektóre zabytki Starego Miasta. Po zwiedzeniu Krakowa uzgodniliśmy, że wiosną 2014 r. członkowie i Sympatycy IPA Kraków odwiedzą Uherské Hradiště, by poznać piękno jego zabytków i okolic....

IPA KRAKÓW NA GOŚCINNYCH MORAWACH[1]
W październiku ubiegłego roku Koleżanki i Koledzy z IPA Uherské Hradiště (Republika Czeska) będąc przejazdem w królewsko - cesarskim Krakowie zwiedzili Wawel oraz niektóre zabytki Starego Miasta. Po zwiedzeniu Krakowa uzgodniliśmy, że wiosną 2014 r. członkowie i Sympatycy IPA Kraków odwiedzą Uherské Hradiště, by poznać piękno jego zabytków i okolic. Okazją do wyjazdu było zaproszenie do udziału w 14-tym Międzynarodowym Halowym Turnieju Piłki Nożej IPA Uherské Hradiště organizowanym w dniach 11-13 kwietnia 2014 r. gdzie swój udział zapowiedziało 12 zespołów z Czech, Chorwacji, Słowacji, Słowenii i Węgier. Uzgodniono z organizatorami turnieju, że Grupa IPA Kraków nie będzie brała udziału w rozgrywakach. Zamierzaliśmy bowiem bliżej zapoznać się z ofertą turystyczną regionu, jego zabytkami oraz dziedzictwem kulturowym Moraw i miast: Ostrawy, Ołomuńca, Brna, a także Uherského Hradiště które jest uznawane za stolicę czeskiego winiarstwa. W mieście tym swój początek ma też około 1200 km szlaków pieszych i rowerowych prowadzących przez sady i winnice Moraw południowych które kończą się aż w Znojmo, przy północnej granicy austriaciej.   
Podróż na Morawy rozpoczęliśmy busem marki Mercedes wynajętym z firmy „Socrates“, którym kierował sympatyczny Pan Mirek. Po około trzech godzinach jazdy autostradami A-4 i A-1 oraz przekroczeniu granicy w Chałupkach dojeżdżamy do OSTRAWY. Zwiedzamy Stare Miasto w Ostrawie, jedziemy dalej do odległego o 100 km Ołomuńca. Średniowieczny Ołomuniec był drugim po Pradze ośrodkiem miejskim w dawniejszych Czechach. W latach 1745-1757 zostaje przekształcony w twierdzę. W grudniu 1848 r. w pałacu biskupim, Franciszk Józef I otrzymał tytuł cesarza Austrii. Symbolem miasta jest tzw. „kolumna morowa“[2] nazywana Kolumną Trójcy Przenajświętszej z posągami, wysoka na 35 metrów, wzniesina w latach 1716-1754 przez obywateli Ołomuńca. W  2000 r. kolumna ta została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Z Ołomuńca jedziemy do odległego o 80 km Brna, drugiego pod względem wielkości miasta Czech. Brno jest ważnym ośrodkiem kulturalnym, naukowym i turystycznym. Mają w nim siedzibę centralne instytucje Czech: Sąd Konstytucyjny, Sąd Najwyższy oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Prawa miejskie i przywilej miasta królewskiego Brno otrzymało w 1243 r. od króla czeskiego Wacława I.  
Po zwiedzeniu zabytków Brna jedziemy na parking Rohlenka, skąd ze wzgórza o nazwie Santon cesarz Napoleon I kierował bitwą pod Austerlitz - nazywaną przez historyków „bitwą trzech cesarzy”. Określenie to nie jest do końca prawidłowe gdyż na polu bitwy byli tylko cesarz Napoleon Bonaparte i car Aleksander I. Nie było tam austriackiego cesarza Franciszka II Habsburga. W bitwie armia austriacko-rosyjska straciła około 16 tyś. żołnierzy, a 11,5 tyś. wzięto do niewoli.
Około 18:00 przyjeżdżamy do odległego o 80 km Uherského Hradišté pod obiekty sportowe w Hluku. Na miejscu witają nas Gospodarze z tamtejszego IPA: Jaroslav Prchlik, Milan Hanák i Vilko Šafář. Zakwaterowanie kolacja i nocleg, bo jutro czekają nas kolejne atrakcje.
Drugi dzień pobytu na Morawach rozpoczynamy od uroczystego otwarcia w hali sportowej w Hluku 14. Międzynarodowego Halowego Turnieju Piłki Nożej  organizowanego przez IPA Uherské Hradiště. Po ceremonii otwarcia i prezentacji zespołów biorących udział w turnieju, grupa IPA Kraków wyjeżdża na zwiedzanie Uherského Hradišté i jego okolic. Rolę przewodników pełnili Deta Vaculíkova - kierownik miejskiego środka informacji turystycznej i Karol Giszczak - tłumacz urodzony w Lublinie.
UHERSKÉ HRADIŠTÉ - średniowieczny gród obronny wybudowany w celu obrony przed najazdami na południowe Morawy z terenów Węgier na mocy lokacji z października 1257 r. wydanej przez króla czeskiego Przemysława Otokara II na wyspie rzeki Morawa. Średniowieczne Uherské Hradiště zasiedlili poddani klasztoru cystersów z Velehradu i królewskich Kunovic. Ciekawostka historyczna: w celu zneutralizowania antagonizmów między mieszkańcami zakonnego Velehradu i królewskich Kunovic plan budowy Uherského Hradiště zakładał, że w mieście tym wytyczono dwa wielkie place targowe połączone ulicą, w połowie której postawiono ratusz. Zabudowa ta przetrwała do dnia dzisiejszego. Plac od strony Velehradu (północny) nosi nazwę Mariánské námestí, a plac od strony Kunovic (południowy) jest nazywany Masarykovo námestí.  
Na zakończenie zwiedzania Uherského Hradišté Deta Vaculíkova pokazuje nam fontannę przedstawiającą żeliwną figurę kobiety z uniesionymi obiema rękami, w których trzyma amforę opartą na barku. Fontanny / pomniki, takie odlewano w fabryce metalurgicznej w Blansku k. Brna, a ich autorem był rzeźbiarz modeler Pavel Veverka (1826-1899). Będący z nami Kazimierz Pardyak informuje nas, że na rynku w Myślenicach stoli taka sama fontanna, która jest nazywana  „Tereską”. W jaki sposób fontanna ta przywędrowała z dalekich Moraw do Myślenic?
Po zwiedzeniu Uherského Hradiště jedziemy zwiedzić drugą ważną miejscowość w tym regionie jakim jest Velehrad. Pierwsze wzmianki o Velehradzie pochdzą z okresu przybycia na Morawy Cyryla i Metodego w 863 r. z misją rozwoju chrześcijaństwa wśród Słowian. Velehrad był siedzibą władców Wielkich Moraw i miejscem chrztu pierwszego Czecha księcia Borzywoja. Wśród dzieł bazyliki znajduje się obraz św. Cyryla i Metodego namalowany przez Jana Matejkę. Obraz podarowany został bazylice vyszehradkiej w 1885 r. przez polską pielgrzymkę, w której uczestniczył autor.
Z Velehradu jedziemy do pobliskich Buchlovic założonych w 1207 r. przez króla czeskiego Otokara I. W miasteczku tym na szczergólną uwagę zasługuje pałac wybudowany w 1699 r. przez Jana Dětřicha Petřvaldskoho. Od 1800 r. pałac jest w posiadaniu filantropijnej rodziny hrabiowskiej Berchtold. Jeden z członków tej rodziny Leopold II, będąc ministrem spraw zagranicznych Austro-Węgier 16 września 1908 r. podpisuje w tym pałacu umowę z ministrem spraw zagranicznych  Rosji o aneksji na rzecz Austro-Węgier Bośni i Hercegowiny, która przesądziła o dalszych losach Europy. Pałac Buchlovice jest klasycznym przykładem włoskiej barokowej willi w otwartym wiejskim krajobrazie. Jest otoczony pięknym ogrodem oraz parkiem w stylu angielskim będącym zabytkiem sztuki ogrodowej na Morawach. 
Po zwiedzeniu Uherského Hradiště i jego okolic powracamy do hotelu gdzie uczestniczymy w ceremoniale rozdania nagród zwycięzcom 14. Międzynarodowego Halowego Turnieju Piłki Nożej IPA Uherské Hradiště. Turniej zakończony, nagrody wręczone. Następuje integracja uczestników turnieju, wymiana informacji o pracy IPA oraz adresów, która trwa do późnych godzin. Prym wiodą nasi Przyjaciele Jarosław, Milan i Vilko z IPA Uherské Hradiště, którzy jako rodowici morawianie, przy kieliszkach „naše domácí Slivovice“ robią nam koncert pieśni ludowych południowych Moraw (śpiewanych na głosy) w stylu: „Vínko popíjaj, piesničku zpívaj, vesele na svět se dívaj….“.   
W niedzielę przez Słowację (Trenczyn, Żylinę, Orawski Podzamok) wracamy do Krakowa. W drodze powrotnej „rodzi się“ pomysł organizacji wycieczek IPA po ziemiach byłej Monarchii Habsburgów (Łużyce, Śląsk, Królestwo Czech, Królestwo Węgier, Księstwo Siedmiogrodu, Chorwacja).
Na początek proponuję dwudniową wycieczkę na Słowację pt „Graniczne zamki nad Wagiem“ (zamki; Devin, Bratysława, Czerwony Kamień, Smolenice, Hlohovec, Czachcice, Beckov, Trenczyn, Sulov). Koszt wycieczki 400 PLN + 30€.
 
tekst - Józef Wójciaczyk, foto - Kazimierz Pardyak, Józef Wójciaczyk      




[1] MORAWY (cz. Morava) historyczna i geograficzna nazwa regionu w Czechach, w dorzeczu rzeki Morawy, graniczącego z Polską i Słowacją. Głównymi miastami Moraw są; Ostrawa (331 tyś. mieszkańców), Ołomuniec (107 tyś.) i Brno (405 tyś.).
 


[2] Kolumny morowe były budowane jako wotum dziękczynne za wybawienie miejscowej ludności od  zarazy (moru). Tradycja szczególnie rozpowszechniona w krajach Monarchii Habsburgów. Kolumny morowe wzorowane były na kolumnie maryjnej wzniesionej w 1614 r, w Rzymie.


▲ do góry